سیره عملی و رفتاری

ادعیه حضرت سجاد در امور اقتصادی

«صحیفه سجادیه» که به زبور آل محمد – صلی الله علیه و آله – شهرت دارد علاوه بر دعاهای نورانی گستردهای که جوانب مختلف حیات آدمی را پوشش میدهد در بخشهای مختلف آن، ادعیهای وجود دارد که مستقیما در ارتباط با امور معیشتی و اقتصادی است. حضرت سجاد -(ع)- در خلال این ادعیهی بلند، نیازهای مادی خود را در زمینههای مختلف به درگاه ربوبی عرضه داشته و با نگرش توحیدی خاص، رفع آنها را از حضرت حق درخواست میدارند.
گرچه در خلال ادعیهای که با نامهای دیگر مشهور شده، دعاهای متعددی در زمینه اقتصادی وجود دارد، ولی بخصوص ادعیهای هم وجود دارد که مستقیما مربوط به امور معیشتی و اقتصادی است؛ از قبیل «دعا حضرت در استسقاء» که مجموعهی راز و نیاز امام برای طلب باران به هنگام خشکسالی است. در این دعا
[صفحه ۵۲۶]
حضرت از خداوند طلب باران میکنند تا در پرتو آن بخش کشاورزی جامعه رونق یابد و قیمتها کاهش یابد و در نهایت آرزو میکنند این همه و سایر نعمتها موجب افزایش قوت ما در راه بندگی خداوند گردد. [۷۴۱].
دعای دیگر حضرت در این رابطه مربوط است به هنگامی که «رزق» بر حضرت تنگ شده و «فشار اقتصادی» به ایشان روی میآورده است.
حضرت در این دعا عرض میکنند: «بار الها تو با «سوء ظن» ما در مورد ارزاقمان، ما را امتحان نمودی تا اینکه ما «رزق» را از نزد مرزوقین (کسانی که خود روزی خورندهاند) طلب میکنیم. حال بر محمد و آل محمد درود فرست و به ما یقین صدقی ببخشای که در پرتو آن، ما را از سختی طلب کفایت کنی.»
بعد حضرت عرض میکند: «خدایا ما را به وعدههای صادق خود مومن گردان تا دیگر تمام هم خود را به امور مادی معیشت معطوف نگردانیم.» [۷۴۲].
دعای دیگر مربوط است به کمک گرفتن از خداوند در اداء «قرض»، که در خلال آن حضرت از آثار سوء قرض گرفتن یاد کرده و از تبعات منفی آن به خدا پناه میبرند و بعد عرض میکنند: «بار پروردگارا بر محمد و آل محمد درود فرست و مرا از اسراف و زیادهروی بازداشته و با بخشش و اقتصاد (میانه روی) قوام بخش و به من «حسن تقدیر» (برنامه ریزی صحیح و نیکو) را آموزش بده. مرا از «تبذیر» بازدار و از راههای حلال، ارزاق من را جاری کن و اگر «ثروت»، مرا به «طغیان» میکشاند، مرا از آن بازدار. خدایا رفاقت و مصاحبت با فقرا را بر من محبوب گردان. خدایا تمام امکانات مادی که تو نزد من گذشتهای همه را وسیلهی رسیدن به قرب و جوار خود قرار بده.» [۷۴۳].
آنچه گذشت ترجمه آزادی از بعضی از فرازهای بلند این ادعیه مبارک بود که حاوی اصول متقن «مکتب اقتصادی اسلام» است و میتوان به تحقیق ادعا کرد زیربنای نگرش اسلام به «بعد اقتصادی» از همین چند «دعا» قابل استخراج است. بدان امید که جامعه اسلامی با روی آوردن به سیرت سنت حضرت زین العابدین -(ع)- به اقتصاد توحیدی» مورد نظر اسلام آشنا و بدان عامل گردد.
[صفحه ۵۲۹]
غروب غمبار یک آسمان نور و کمال
رگرفته از کتاب اسوه کامل زندگی نامه امام سجاد (ع) نوشته آقای محمد محسن دعایی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *