اصحاب و شاگردان

اصحاب و شاگردان حضرت سجاد

اصحاب و شاگردان حضرت علی بن الحیسن -علیهالسلام- را از زاویههای مختلفی میتوان تقسیم و طبقه بندی نمود:
الف – اصحاب و شاگردانی که قبلا حیات حضرت رسول الله – صلی الله علیه و آله و سلم – یا امیرالمومنین -علیهالسلام- و همچنین امام حسن -علیهالسلام- و امام حسین -علیهالسلام- را ادراک کرده بودند و بعضی از آنها جزء صحابی حضرت پیامبر محسوب میشدند و توفیق یافته بودند به محضر حضرت زین العابدین -علیهالسلام- را نیز شرفیاب شوند و از آن بزرگوار نیز بهره ببرند.
برخی از این افراد عبارتند از «جابر بن عبدالله انصاری»، «عامر بن واثله کنانی»، (از صحابه حضرت پیامبر – صلی الله علیه و آله و سلم -)، «رشید هجری» و «سلیم بن قیس هلالی» و «صهیب ابوحکیم صیرفی» و «سالم بن ابیالجعد» که از خواص اصحاب حضرت امیرالمومنین -علیهالسلام- بودهاند.
[صفحه ۳۲۶]
ب – شاگردانی که محضر امامان قبل از حضرت سجاد -علیهالسلام- را درک نکرده بودند و تنها با امامت و رهبری حضرت به معارف اسلامی راه یافته و بعضی از آنها موفق به شرفیابی محضر امامان بعد از حضرت نیز شده و از آنان نیز بهرههای بسیار وافر بردهاند. و حتی در ایام امامت آنان درخشیدهاند.
بعضی از این گروه عبارتند از: «ابوحمزه ثمالی»، «ابان بن تغلب»، «قاسم بن محمد بن ابیبکر»، «طاووس بن کیسان»، «ابوخالد کابلی».
ب ۱ – کسانی که به جامعیت شهرت داشتهاند مانند «ابان تغلب» که بنابر قول جناب «نجاشی» و بعضی از علمای اهل سن در همه فنون دانش از قرآن، فقه، حدیث، ادب و لغت بر دیگران برتر بوده است.
ب ۲ – افرادی که به عنوان فقیه شهرت داشتهاند مانند «سعید بن مسیب»، «قاسم بن محمد بن ابیبکر»، «عبدالله بن شبر».
ب ۳ – افرادی که به عنوان «مفسر» و صاحب تفسیر مشهور بودهاند، مانند «ابوحمزه ثمالی»، «حسین بن علی بن الحسین» (فرزند حضرت سجاد -علیهالسلام-)
باید توجه داشت شهرت این افراد در یک رشته علمی به معنای بیبهره بودن از سایر رشتهها نیست، مثلا جناب «ابوحمزه ثمالی» در معارف و حدیث نیز از حضرت سجاد-علیهالسلام- بهرهها برده است.
ولی همه کسانی که در مکتب امام چهارم تربیت شدهاند در زمینه «فقه» و «احکام» استفادههای سرشار بردهاند و خود حضرت به عنوان برجستهترین فقیه عصر خود شهرت عام داشتهاند.
و نکته بسیار مهم دیگر اینکه نباید تصور نمود هر فردی که اسم او در لیست راویان یا شاگردان حضرت زین العابدین -علیهالسلام- آمده لزوما فرد صالح و بدون گرایشهای انحرافی بوده است. چه بسا افرادی که به برکت بهرهمندی از نور معارف حضرت از کژی نجات یافتند و یا افرادی که به خاطر بیلیاقتی و ضعف نفس نتوانستند با وجود هم نزدیکی به این سرچشمه فروزان کمال و نور، بهره کافی برده و کژیهای خود را اصلاح کنند؛ نمونه این گروه آقای «محمد بن مسلم بن شهاب زهری» است که با همهی دستگیریهای حضرت سجاد -علیهالسلام- باز سر بر آستان امویان سایید و نقش یک آخوند درباری را بازی نمود و سرانجام هم بدون ولاء کامل اهل بیت از دنیا رفت.
[صفحه ۳۲۷]
برگرفته از کتاب اسوه کامل زندگی نامه امام سجاد علیه السلام نوشته آقای محمد محسن دعایی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *