حوادث، وقایع، هجرت

امام سجاد در واقعه حره

در جریان واقعه حره، تنها کسانی که بدون قید و شرط از گزند سپاه مسرف در امان ماندند و اقرار به بردگی نکردند، علی بن الحسین (ع) و علی بن عبدالله بن عباس بودند. (۳۰۵)
آنچه سبب شد تا امام سجاد – علیه السلام – از این فتنه ایمن بماند نخست، برخوردهای منطقی و سخنان روشنگری است که آن حضرت در برابر مردم شام
و نیز با شخص یزید در گذشته داشته است. عکس العمل آن حضرت هم در ذهن شامیان هنوز باقی بود و هم یزید را متقاعد ساخته بود که بیش از آنچه به اهل بیت ستم روا داشته، مجال ظلم به ایشان نیست و با شدت بخشیدن به آن ستمها، حکومت طرفی نخواهد بست.
دومین نکته ای که در این رابطه قابل تاءمل و بررسی است، خط مشی آن حضرت پس از رخداد عاشورا است.
جاسوسان و گزارشگران اموی که در مدینه، بی شک تمام روابط و مسایل زندگی آن حضرت را به دقت زیر نظر داشتند تا اگر تحریکی از سوی وی علیه خلافت یزید صورت پذیرد مانع شوند. ولی امام با آگاهی از شرایط و عدم امکان پیشبرد حرکتهای نظامی و شورشهای محدود شهری، خود را از چنین جریانهایی به دور نگه می داشت و پیروان خویش را نیز به تبعیت از خود فر می خواند. (۳۰۶)
این گونه بود که آن حضرت از پیامدهای شورش اهل مدینه آسیب ندید و توانست اهل بیت را که در جریان کربلاست بشدت مورد آزار قرار گرفته بودند از لهیب واقعه حره مصون دارد.
مورخان نوشته اند: مسرف بن عقبه در آغاز ورود به مدینه، دستور داد کسی متعرض علی بن الحسین و خاندان او نشود. (۳۰۷)
طبرسی می نویسد: هنگامی که یزید، مسرف بن عقبه را به سوی مدینه فرستاد، به او گفت: علی بن الحسین (ع) در کار شورشیان دخالتی نداشته و با او بدرفتاری نکنید. (۳۰۸)
گذشته از تحلیلها و محاسبه هایی که در علت مصونیت امام سجاد – علیه السلام – از واقعه
حره یادکردیم، عوامل برتری نیز دارد که از زاویه ای دیگر قبل درک است.
در محاسبات بشری، معمولا عوامل و روابط مادی و ظاهری مورد توجه قرار می گیرد ولی در مورد امام سجاد علاوه بر این عوامل و روابط ظاهری باید توجه به مشیت الهی نیز داشت.
بر اساس عقیده شیعه، امام حجت خدا بر روی زمین است خداوند وجود حجتش را از حفظ می کند، چنان ابراهیم – علیه السلام – را از آتش نمرودیان به سلامت خارج ساخت و موسی را در دامان فرعون پرورید و رشد داد. البته مشیت الهی و تحقق اراده او در حفظ وجود امام سجاد – علیه السلام -منافانی با مهیا بودن شرایط و مقتضیات مادی و ظاهری ندارد. چنان که در جریان کربلا، با عارض شدن بیماری بر امام تکلیف جهاد از آن حضرت ساقط شد و دشمن از کشتن وی صرف نظر کرد.
در کنار محفوظ داشتن وی از شر یزیدیان نیز بی تاءثیر نبوده است. چنان که در برخی منابع تاریخی آمده است:
هنگام یورش سپاه شام به مدینه، امام سجاد – علیه السلام – به قبر پیامبر – صلی الله علیه وآله – نزدیک شده و به درگاه خداوند، برای ملتجی شد و دعایی بدین مضمون قرائت کرد:
رب کم من نعمه انعمت بها علی لک عندها شکری فلم یحرمنی، و یا بلیه ابتلیتنی بها قل لک عندها صبری فیا من قل عند نعمته شکری فلم یحرمنی، و یا من عند بلائه صبری فلم یخذلنی، یا ذاالمعروف الذی لا ینقطع ابدا، و یا ذالنعماء التی لا تحصی عددا صل علی محمد و آل
محمد و ادفع عنی شره، فانی اردء بک فی نخره و استعیذ بک من شره. (۳۰۹)
یعنی؛ کسی که خوف لهی داشته باشد و از مخالف با خداوند بیمناک باشد، خداوند هم به او مهابت وسطوتی می دهد که همگان از او بیمناک باشند. و کسی که از مخالف با خدا بیمناک نداشته باشد خداوند و را از همه چیز ترسان و نگران خواهد ساخت. نظیر این مضمون از امام صادق – علیه السلام – (۳۱۰) و سایر ائمه – علیه السلام – نیز وارد شده است.
برگرفته از کتاب امام سجاد جمال نیایشگران نوشته آقای احمد ترابی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *