امامت و رهبری، حاکمان زمان, حوادث، وقایع، هجرت

اوضاع سیاسی و اجتماعی عصر امام سجاد علیه السلام

از زمانی که پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله حکومت اسلامی را در مدینه بنیاد نهاد تا زمان خلافت امام علی علیه السلام، رسم بر این
بود که حاکمان مسلمانان در مسایل سیاسی و اجتماعی با مردم مشورت میکردند و نظرشان را جویا میشدند. در عصر پیامبر صلی
الله علیه و آله آن جا که سخن از حکم شرعی نبود، رسول خدا صلی الله علیه و آله در مواردی که ضرورت میدید با یاران خود به
مشورت میپرداخت. در سالهای آخر خلافت عثمان، به ویژه زمانی که بر عملکرد وی خرده میگرفتند، عثمان چند بار از مردم
خواست تا اگر بر او اعتراض دارند، بگویند و حتی خود در جمع مردم حاضر شد و به معترضان وعده اصلاح در کارها داد؛ اما
اطرافیان وی به او مجال اصلاح ندادند. [ ۸۵ ]. اما از عصر حاکمیت معاویه به بعد، به تدریج راه خرده گیری بر خلفا و عاملان آنها
بسته شد و هر که به گفتار یا کردار خلفا یا کارگزاران آنها اعتراض میکرد، گرفتار بازجویی، تهدید و آزار میگشت یا کشته
میشد. چنان که حجر بن عدی و یارانش که ناسزا گفتن به علی علیه السلام را روا نمیشمردند، به دست معاویه به شهادت رسیدند.
تو چرا » : همچنین روزی که معاویه دربارهی ولایت عهدی یزید از مردم نظر خواست، احنف بن قیس خاموش نشست معاویه گفت
اگر حق بگویم از تو میترسم و اگر باطل بگویم از خدا میترسم [ ۸۶ ]. به هر اندازه که از شمار مهاجران » : گفت ؟« سخن نمیگویی
و انصار و مسلمانان معتقد کاسته میشد، نشانههای ضعف در اجرای احکام الهی (امر به معروف و نهی از منکر) آشکارتر
[ میگردید. نسلی که در دورهی حکومت امویان روی کار آمد نه از اسلام دورهی رسول اکرم صلی الله علیه و آله [صفحه ۵۸
آگاهی داشت و نه سخت گیری و مراقبت زمامداران پس از او را دیده بود. چنین نسلی در روزگار آشوب پرورش یافت و در
دورهی خشونت سر رشته امور را به دست گرفت و بسیار طبیعی است که از اسلام حقیقی و عدالتی که رکن آن دین است چیزی
نداند. اما این دگرگونیها و انحرافات بر کسانی که بازماندگان دورهی حاکمیت عدالت و مساوات بودند گران میافتاد و افسوس
.[ میخوردند و نمیتوانستند کاری از پیش ببرند. [ ۸۷
برگرفته از کتاب نقش امام سجاد علیه السلام در رهبری شیعه نوشته: محسن رنجبر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *