حوادث، وقایع، هجرت

برخورد حره با حجاج

روزی «حره» دختر حلیمهی سعدیه وارد بر حجاج بن یوسف شد. حجاج بن یوسف به او گفت: تو حره دختر حلیمهی سعدیه هستی حره در پاسخ گفت: خوب تشخیص دادی ولی خوب تشخیص دادن از امتیازات افراد مومن است نه تو.
حجاج گفت: خدا تو را به اینجا آورد. میگویند تو علی را بر ابی بکر و عمر و عثمان برتری میدهی.
حره در پاسخ گفت: هر کس چنین نسبتی به من داده، دروغ گفته است چرا که من علی را بر دیگران هم فضیلت میدهم بر آدم، نوح، لوط، ابراهیم، و سلیمان و عیسی بن مریم.
حجاج گفت: وای بر تو، تو علاوه بر اینکه علی را برتر از صحابه میدانی بر هفت نفر از پیامبران مقدم میداری که اولوالعزم پیامبرانند. اگر تو دلیل این مطلب را نیاوری گردنت را میزنم.
حره گفت: من او را بر این پیامبران مقدم نمیشمارم، بلکه خداوند در قرآن او را برتر دانسته است. زیرا قرآن دربارهی آدم میفرماید:
و عصی آدم ربه فغوی [۵۹].
آدم سرپیچی کرد از فرمان خدا پس گمراه شد.
ولی قرآن مجید دربارهی علی میفرماید:
و کان سعیکم مشکورا [۶۰].
کوشش شما مورد قبول ما میباشد.
حجاج گفت: احسن حره، اما به چه دلیل او را بر نوح و لوط مقدم میداری؟
حره گفت: خداوند او را برتر دانسته است. چنانچه دربارهی نوح و لوط میفرماید:
[صفحه ۹۱]
ضرب الله مثلا للذین کفروا امراه نوح و امراه لوط کانتا تحت عبدین من عبادنا صالحین فخانتاهما فلم یغنیا عنهما من الله شیئا و قیل ادخلا النار مع الداخلین. [۶۱].
خداوند مثل میزند برای کسانی که کافر شدند همسر نوح و لوط را که در اختیار دو نفر بندهی صالح ما بودند و خیانت کردند اما راه گریزی از کیفر خدا نداشتند گفتیم به آنها با جهنمیها وارد آتش شوید.
اما علی بن ابیطالب پایگاهش زیر سدره المنتهی است و همسرش فاطمه دختر پیامبر اسلام بود که خدا از رضای او راضی و از خشمش، خشمگین میشد.
حجاج گفت: بسیار عالی، اما به چه سبب علی را بر پدر انبیاء ابراهیم خلیل مقدم میداری.
حره در جواب گفت: خداوند او را در این آیه مقدم دانسته است:
و اذ قال ابراهیم رب ارنی کیف تحیی الموتی قال اولم تومن قال بلی و لکن لیطمئن قلبی [۶۲].
ابراهیم گفت: خدایا به من نشان بده که چگونه مرده را زنده میکنی؟ گفت مگر ایمان نداری؟ جواب داد: چرا، ولی میخواهم قلبم مطمئن شود.
اما مولای من امیرمومنان سخنی فرموده است که هیچیک از فرق مسلمین در آن سخن اختلاف ندارند، حضرت علی علیهالسلام فرمود:
لو کشف الغطاء ما ازددت یقینا [۶۳].
اگر پردهها برداشته شود بر یقین من افزوده نمیشود.
این سخن را کسی قبل از علی علیهالسلام و بعد از او نگفته است.
حجاج گفت: احسن چگونه او را برتر از موسی کلیم الله میدانی؟
حره گفت: خداوند دربارهی موسی میفرماید:
[صفحه ۹۲]
فخرج منها خائفا یترقب [۶۴].
از آنجا با ترس و نگرانی خارج شد.
ولی علی علیهالسلام در رختخواب پیغمبر صلی الله علیه و آله و سلم خوابید بی آنکه ترس و بیمی داشته باشد تا خداوند این آیه را دربارهاش نازل نمود:
و من الناس من یشری نفسه ابتغاء مرضات الله [۶۵].
و از مردم کسی هست که برای خاطر رضایت خداوند نفس خود را در معرض معامله با خداوند قرار میدهد.
حجاج گفت: احسن اما چگونه علی را بر داود و سلیمان فضیلت میدهی؟
حره گفت: خداوند به این دو آیه او را بر این دو فضیلت داده است:
یا داود انا جعلناک خلیفه فی الارض فاحکم بین الناس بالحق و لا تتبع الهوی فیضلک عن سبیل الله [۶۶].
ای داود، ما تو را جانشین خود در زمین قرار دادهایم پس در بین مردم به حق قضاوت و حکومت کن و از هوی و هوس متابعت نکن که از راه خدا منحرف خواهی گشت.
حجاج پرسید: قضاوت داود در چه موضوعی بود؟
حره گفت: دو نفر آمدند که یکی باغستانی از انگور داشت و دیگری گلهای از گوسفند، صاحب باغ مدعی بود که این مرد گوسفندانش را در باغ من رها کرده و انگورهای من را از بین برده است. این دو شکایت خود را نزد داود بردند.
داود در حل اختلاف آنها گفت: مقداری به صاحب باغ گوسفند بدهند، معادل زیانی که به باغ وارد شده است تا باغ به صورت اول برگردد.
ولی سلیمان پسر داود گفت: ای پدر اینگونه قضاوت نکن، آنها از منافع گوسفند از قبیل شیر و پشم آن استفاده میکنند، لذا خداوند در این آیه میفرماید:
[صفحه ۹۳]
ففهمناها سلیمان [۶۷].
ما حکم آن جریان را به سلیمان آموختیم.
ولی مولای ما علی علیهالسلام فرمود:
از من سوال کنید از بالای عرش و از زیر عرش سوال کنید قبل از اینکه مرا از دست بدهید.
علی علیهالسلام در روز فتح خیبر خدمت پیامبر رسید. پیغمبر نگاه به حاضرین نمود و فرمود:
از همهی شما گرامیتر و داناتر و واردتر به فنون قضاوت علی است.
حجاج گفت: احسن، به چه دلیل او را بر سلیمان فضیلت میدهی؟
حره گفت:
خداوند در این آیه او را فضیلت داده است:
رب اغفرلی وهب لی ملکا لا ینبغی لاحد من بعدی [۶۸].
خدایا به من حکومتی عنایت کن که در بعد از من آن حکومت به کسی نرسد.
ولی مولای ما امیر مومنان علی علیهالسلام فرمود:
ای دنیا من تو را سه طلاقه کردهام، مرا با تو حاجتی نیست.
در این موقع این آیه نازل شد:
تلک الدار الآخره نجعلها للذین لا یریدون علوا فی الارض و لا فسادا [۶۹].
این خانه ی آخرت را قرار دادهایم برای کسانی که اراده برتری و فساد در زمین نداشته باشند.
حجاج گفت: احسن، اما به چه دلیل علی را از عیسی برتر میدانی؟
حره گفت: خداوند در این آیه به او برتری داده است.
اذ قال الله یا عیسی بن مریم انت قلت الناس اتخذونی و امی الهین
[صفحه ۹۴]
من دون الله قال سبحانک ما یکون لی ان اقول ما لیس لی بحق ان کنت قلته فقد علمته تعلم ما فی نفسی و لا اعلم ما فی نفسک انک انت علام الغیوب ما قلت لهم الا ما امرتنی به. [۷۰].
وقتی که خداوند به عیسی فرمود: ای عیسی تو به مردم گفتی که تو و مادرت را خدا بگیرند؟ گفت: تو منزهی تو، خدایا مرا نمیرسد چیزی که حق من نیست ادعا کنم، اگر گفته باشم تو میدانی، آنچه در دل دارم تو میدانی ولی من از آنچه تو در نظر داری خبر ندارم، تو دانای رازهائی، جز آنچه تو دستور دادهای من چیز دیگری نگفتم.
حضرت عیسی حکومت را به تاخیر انداخت تا روز قیامت اما حضرت امیر علیهالسلام وقتی نصیریه [۷۱] ادعای خود را گفتند: حضرت علی علیهالسلام آنها را کشت و به قیامت ارجاع نداد. این فضایل علی است که قابل مقایسه با فضایل دیگران نیست.
حجاج گفت: احسن، خوب از عهدهی جواب برآمدی، چنانچه اگر چنین جوابی نمیدادی، تو را میکشتم. آنگاه حجاج به حره جایزهای داد و با احترام او را به منزل خود برگرداند. [۷۲].

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *