سیره عملی و رفتاری

برخورد حضرت سجاد با همسران و کنیزان

حضرت زین العابدین -علیهالسلام- دارای همسران متعددی بودهاند که اغلب «کنیز» و «امولد» میباشند. در روایات تاریخی تنها از نام دو نفر از همسران حضرت سخن به میان آمده که یکی مخدرهی مکرمه «حضرت فاطمه» دختر حضرت امام حسن -علیهالسلام- بودهاند که در قسمت «همسران حضرت»
[صفحه ۳۹۷]
شدت علاقه حضرت سجاد -علیهالسلام- به ایشان به خاطر کمالات آن علیا مخدره و دادن «صدقه» برای دفع بلاء از آن بانو، در خلال نقل روایت مفصلی، بیان گردید. و دیگری کنیزی است به نام «حورا» که جناب «مختار» به ایشان هدیه داده بود که از آن خانم «زید بن علی»، آن شهید سرفراز و بلند مرتبهی خاندان امامت، متولد گردید که بشدت مورد علاقه حضرت سجاد -علیهالسلام-بوده است.
اما اسامی سایر کنیزان حضرت سجاد -علیهالسلام- در دست نیست و تعدادشان هم به شکل دقیق معلوم نمیباشد، ولی خاطراتی از بعضی از آنها در خلال روایات نقل گردیده است.
در زمینه ارتباط حضرت با کنیزان خود در قسمت «عفو و گذشت حضرت سجاد -علیهالسلام- در روابط اجتماعی» در ذیل رقم (۴)، داستانی از برخورد عجیب حضرت سجاد -علیهالسلام- با یکی از کنیزان خود که مامور ریختن آب به روی دست حضرت در موقع وضو بود، نقل شد که چگونه بعد از اینکه ظرف آب از دست او به روی صورت حضرت افتاد و باعث مجروح شدن آن حضرت گردید، حضرت او را در راه خدا آزاد کردند. [۵۹۰].
این نمونه میرساند که اساس ارتباطات اجتماعی حضرت بر فضائل و کراماتی مانند «عفو» و «گذشت» پایه ریزی شده بود.
در همین ارتباط نقل شده که کنیز دیگر حضرت، ظرف غذایی را به زمین زده و شکست و به خاطر این کار رنگش پریده و زرد گردید، حضرت -علیهالسلام- بلافاصله به او فرمودند: «برو که تو در راه خدا و برای خدا آزاد هستی.» [۵۹۱].
محور دیگر در بروز کمالات حضرت در زمینه ارتباط با همسران و کنیزان مساله «عدالت» است که آن امام همام مظهر اتم آن بوده و به گونهای بدیع در اجرای آن در زمینه مسائل زناشویی اهتمام داشتهاند.
«عبدالله بن مسکان» نقل میکند که حضرت علی بن الحسین -علیهالسلام- در هر ماه کنیزان خود را دعوت میکرد و میفرمود: «من پیر شدهام و دیگر برای رفع نیاز خانمها قدرت ندارم، پس هر کدام از شما که بخواهد او را به تزویج دیگری
[صفحه ۳۹۸]
در آورم چنین کنم، یا میخواهد او را بفروشم و یا میخواهد او را آزاد کنم. در این حال اگر یکی از آنها میگفت: «نه»، میفرمود: «خداوند تو شاهد باش.» و این را سه بار تکرار میفرمود و اگر یکی از آنها سکوت میکرد، به بقیه خانمهای خود میفرمود: «از او سوال کنید که چه میخواهد و بر طبق مراد او عمل میکرد.» [۵۹۲].
و مساله دیگر که از خلال روایات قابل استفاده است، برخورد مثبت حضرت با خواهشهای مشروع خانوادگی است. حضرت سجاد -علیهالسلام- بر اساس آنچه در روایتی آمده چون قریب العهد به عروسی بودند و زنان در منزل از ایشان خواسته بودند که بعضی از لباسهای رنگین بپوشند ایشان آن را پوشیده و نخواستند با آنها مخالفت کنند، گرچه لباس معمولی ایشان «کرباس» بوده است. [۵۹۳] مشروح این روایت در قسمت «کیفیت لباس حضرت سجاد -علیهالسلام-» تحت رقم (۵) ذکر گردیده است.
بر اساس آنچه ذکر گردید حضرت زین العابدین -علیهالسلام- در محیط خانواده در ارتباط و برخورد با «همسران» و «کنیزان» بر اساس «محبت»، «عفو و گذشت، «عدالت» و «برخورد مثبت با خواهشهای مشروع اهل خانواده» عمل میکردهاند.
برگرفته از کتاب اسوه کامل زندگی نامه امام سجاد علیه السلام نوشته آقای محمد محسن دعایی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *