آثار

حقوق در رساله حضرت سجاد حق زبان

«و اما حق اللسان فاکرامه عن الخنی و تعویده علی الخیر و حمله علی الادب و اجمامه الا لموضع الحاجه و المنفعه للدین والدنیا و اعفاوه عن الفضول الشنیعه القلیله الفائده التی لا یومن ضررها مع قله عائدتها و یعد شاهد العقل، و الدلیل علیه، و تزین العاقل بعقله حسن سیرته فی لسانه و لا قوه الا بالله العلی العظیم.»
حق زبان این است:
– اکرام آن با بازداشتن از گفتار زشت.
– عادت دادن آن بر خوبیها و سخنان خوب.
– و واداشتن آن بر ادب در موقع سخن گفتن.
– و بازداشن زبان به صورت جدی مگر در جایی که نیاز باشد و منفعت دین و دنیای انسان را تامین گرداند.
– و پاک گردانیدن و مبرا ساختن آن از حرفهای بیهوده و زشت که فایدهی کم داشته و آدمی از زیان و ضرر آن ایمن نیست و بهرهی آن قلیل است.
[صفحه ۲۷۶]
اما عنصری که باید این موارد را تشخیص داده و زبان را در موارد لازم به کار گیرد و از آنچه گفته شد بازدارد، همانا «عقل» انسان است و در واقع زبان و بکارگیری مناسب آن شاهدی است بر بهرهمندی انسان از نعمت بزرگ «عقل».
آری حسن سیرت انسان در مورد بکارگیری زبان، علامت آراسته شدن به «عقل» است (و به عبارت دیگر جمال انسان عاقل در شیوهی گفتار او ظهور میکند و «شیوهی گفتار» میزان بهرهمندی انسان از «عقل» را نشان میدهد) و هیچ قوتی نیست مگر نشات یافته از خداوند بزرگ. (پس برای کنترل زبان که الحق یکی از سختترین مراحل خودسازی و تهذیب به حساب میآید، باید به قدرت لا یزال الهی متکی بود و از آن مدد گرفت.)
رگرفته از کتاب اسوه کامل زندگی نامه امام سجاد (ع) نوشته آقای محمد محسن دعایی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *