اصحاب و شاگردان

حوزه درس امام سجاد

امام سجاد علیهالسلام موسس مدرسهی بزرگ اسلامی بود، خانه و مسجد، مدرسهی آن حضرت بود و دانشجویان در آنجا پیرامون وی جمع میشدند.
در ابتدا فقط چند نفر به خدمت امام سجاد علیهالسلام میرسیدند و کسب فیض میکردند. سعید بن جبیر، سعید بن مسیب، محمد بن جبیر بن مطعم، یحیی بن ام الطویل، ابو خالد کابلی.
شیخ طوسی تعداد همهی اصحابی را که در کنار امام سجاد علیهالسلام بودند یکصد و هفتاد و سه نفر ذکر کرده است. [۹۵].
[صفحه ۱۲۰]
او میگوید، از جمله ارادتمندان و بزرگانی که در کنار آن حضرت بودند میتوان از: جابر بن عبدالله انصاری و عامربن وائله و سعید بن مسیب و سعید بن جبیر و محمد بن جبیر بن مطعم و ابو خالد کابلی و قاسم بن عوف و اسماعیل بن عبدالله و ابراهیم و حسن فرزندان محمد حنفیه و حبیب بن ابی ثابت و ابو یحیی اسدی و ابوحازم اعرج و سلمه بن دینار مدنی و ابوحمزهی ثمالی و فرات بن احنف و جابر بن محمد و ایوب بن حسن و علی بن رافع و ابو محمد قرشی و ضحاک بن مراحم خراسانی و کاووس بن کیسان و حمید بن موسی و ابان بن تغلب و ابوالفضل سریر بن حکیم و قیس بن رمانه و عبدالله برقی و فرزدق شاعر و… نام برد. اینها قسمتی از شاگردان امام سجاد علیهالسلام هستند.
صحیفهی سجادیهی امام سجاد علیهالسلام یا زبور آل محمد صلی الله علیه و آله و سلم، خود نهج البلاغهی دیگری است که البته با بیان خاص خود، که بشر امروز بیش از هر زمان دیگری به آن نیازمند است. امام سجاد علیهالسلام که با خدای خود به راز و نیاز پرداختهاند در گوشهای از آن دعاها مشکلات زندگی مردم و راه حل نجات مردم از مشکلات را در قالبهای دعا، با خدای خویش مطرح ساختهاند. که البته باید مسلمانان بیشتر از این کتاب بهرهمند شوند.
همچنین از امام سجاد علیهالسلام نامه و رسالههایی باقیمانده است که در کتب مربوطه ذکر شده است [۹۶] که میتوان به عنوان نمونه به رسالهی حقوق آن حضرت اشاره نمود. امام سجاد علیهالسلام در این رساله به مجموعهی حقوقی که بر انسان تعلق میگیرد اشاره نموده که میتوان به عنوان نمونه از حقوقی که خدا بر ایشان دارد و حقوقی که خود انسان و زبان و گوش و چشم و پا و دست، نماز و روزه و حج و زیردستان و همسر و مادر و پدر و فرزند و برادر و همسایه و همسفر و کوچکتر و بزرگتر و… دارند اشاره نمود.
[صفحه ۱۲۱]
امام سجاد علیه السلام میدانستند که تا وقتی از طرف مردمی آگاه پشتیبانی نشوند، تنها در دست گرفتن قدرت برای تحقق بخشیدن به عمل دگرگون سازی اجتماع کافی نیست. مردم باید به اهداف آن حضرت آگاه باشند و به نظرات آن حضرت در حکومت ایمان داشته باشند. و در راه حمایت از آن حرکت کنند و در برابر تند بادها با استواری و قدرت بایستند.
آن حضرت از داشتن چنین مردمی محروم بود و به علت نداشتن چنین مردمی که با آگاهی و اخلاص از او پشتیبانی کنند شکایت میفرمود:
امام سجاد علیهالسلام این واقعیت را در تحلیلی جالب و دقیق برای ما بیان میکند و میفرمایند.
«پروردگارا، در پیشامدهای ناگوار روزگار به ناتوانی خویش نگریستم و درماندگی خود را از جهت یاری طلبیدن از مردم در برابر کسانی که قصد جنگ با من را داشتند دیدم و به تنهائی خود در برابر بسیاری از کسانی که با من دشمنی داشتند، نظر کردم.»

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *