احادیث و سخنان, صحیفه سجادیه

صحیفه سجادیه – در مکارم اخلاق و افعال پسندیده

(۳۳) اللهم صل علی محمد و اله، و بلغ بایمانی اکمل الایمان، و اجعل یقینی افضل الیقین، و انته بنیتی الی احسن النیات، و بعملی الی احسن الاعمال.
اللهم وفر بلطفک نیتی، و صحح بما عندک یقینی، و استصلح بقدرتک
[صفحه ۱۸۴]
ما فسد منی.
ترجمه: بارالها بر محمد و خاندانش درود بفرست و ایمان مرا به کاملترین درجهی آن برسان و یقینم را برترین یقین قرار ده و نیت مرا به بهترین نیتها و کردار مرا به بهترین کردارها منتهی کن.
خدایا نیت مرا به لطف خویش وافر (خالص و کامل) نما و یقینم را بدانچه در نزد توست استوار کن و آنچه از (اعمال و نیات) من فاسد و تباه میباشد به قدرت خود اصلاح فرما.
(۳۴) اللهم صل علی محمد و اله، و اکفنی ما یشغلنی الاهتمام به، و استعملنی بما تسئلنی غدا عنه، و استفرغ ایامی فیما خلقتنی له، و اغننی و اوسع علی فی رزقک، و لا تفتنی بالنظر، و اعزنی و لا تبتلینی بالکبر، و عبدنی لک، و لا تفسد عبادتی بالعجب، و اجر للناس علی یدی الخیر، و لا تمحقه بالمن، وهب لی معالی الاخلاق، و اعصمنی من الفخر.
ترجمه: خدایا بر محمد و آلش درود بفرست و آنچه را که همت گماردن به آن مرا (از عبادت تو) بازدارد کفایت کن و مرا بدان کار گمار که فردای (قیامت دربارهی آنها) از من بازپرسی خواهی نمود و (اوقات) روزهای مرا برای انجام عملی که به خاطر آن مرا آفریدهای مصروف گردان و مرا (از دیگران) بینیاز گردان و از رزق خود مرا وسعت ده و به نگاه کردن (به مال مردم یا به خویشتن که تولید خودپرستی کند) مبتلا مکن، و مرا عزیز و ارجمند بدار و به کبر و گردنکشی گرفتارم منما و توفیق عبادت عنایت فرما و عبادتم را به عجب و خودبینی تباه نساز، و به دست من برای مردم خیر و نیکی برسان و آن را با منت نهادن ضایع مکن و برای من خویهای نیکو ببخش و مرا از فخر و به خود
[صفحه ۱۸۵]
نازیدن (نسبت به اعمال و اخلاق خویش) نگهدار.
(۳۵) اللهم صل علی محمد و اله، و لا ترفعنی فی الناس درجه الا حططتنی عند نفسی مثلها، و لا تحدث لی عزا ظاهرا الا احدثت لی ذله باطنه عند نفسی بقدرها.
ترجمه: بارخدایا به محمد و خاندانش درود بفرست و (مقام) مرا در میان مردم درجهای بالا مبر مگر اینکه پیش خودم به همان مقدار پستم نمائی و عزتی در ظاهر برای من به وجود نیاور مگر اینکه به همان اندازه ذلت باطنی پیش نفسم برای من پدید آوری.
(۳۶) اللهم صل علی محمد و ال محمد، و متعنی بهدی صالح لا استبدل به، و طریقه حق لا ازیغ عنها، و نیه رشد لا اشک فیها، و عمرنی ما کان عمری بذله فی طاعتک، فاذا کان عمری مرتعا للشیطان فاقبضنی الیک قبل ان یسبق مقتک الی، او یستحکم غضبک علی.
اللهم لا تدع خصله تعاب منی الا اصلحتها، و لا عائبه اونب بها الا حسنتها، و لا اکرومه فی ناقصه الا اتممتها.
ترجمه: بار خدایا بر محمد و آل محمد درود بفرست و مرا به هدایت شایستهای که غیر آن نجویم و به راه حقی که از آن منحرف نشوم و به نیت درستی که در آن تردید نکنم بهرهمند گردان، و تا هنگامی که عمر من در طاعت تو صرف شود مرا زنده بدار و چون عمر من چراگاه شیطان باشد مرا به سوی خود ببر پیش از این که خشم تو به من برسد یا غضبت دربارهی من شدت یابد.
خدایا هیچ خوی ناشایستی که مردم آن را زشت شمرند برای من مگذار مگر اینکه آن را اصلاح فرمائی و نه عیبی که من برای آن مورد سرزنش واقع
[صفحه ۱۸۶]
شوم جز اینکه آن را نیکو گردانی و نه فضیلتی که در وجود من ناقص باشد مگر اینکه آن را به کمال رسانی.
(۳۷) اللهم صل علی محمد و ال محمد، و ابدلنی من بغضه اهل الشنان المحبه، و من حسد اهل البغی الموده، و من ظنه اهل الصلاح الثقه، و من عداوه الادنین الولایه، و من عقوق ذوی الأرحام المبره، و من خذلان الاقربین النصره، و من حب المدارین تصحیح المقه، و من رد الملابسین کرم العشره، و من مراره خوف الظالمین حلاوه الامنه.
ترجمه: بارخدایا بر محمد و آل محمد درود بفرست و دربارهی من بغض و کین دشمنان را به مهر و محبت و رشگ ستمکاران را به دوستی و بدگمانی نیکان را به وثوق و اعتماد، و دشمنی نزدیکان را به دوستی و بدرفتاری خویشان را به خوش سلوکی و خوار نمودن بستگان را به نصرت و یار، و تملق مدارا کنندگان را به دوستی حقیقی، و تندی معاشران را به آمیزش نیکو، و تلخی ترس ستمگران را به شیرینی ایمنی مبدل گردان.
اللهم صل علی محمد و اله، و اجعلنی یدا علی من ظلمنی، و لسانا علی من خاصمنی، و ظفرا بمن عاندنی، وهب لی مکرا علی من کایدنی، و قدره علی من اضطهدنی، و تکذیبا لمن قصبنی، و سلامه ممن توعدنی، و وفقنی لطاعه من سددنی، و متابعه من ارشدنی.
ترجمه: خدایا به محمد و خاندانش درود بفرست و برای من در برابر کسی که به من ستم نماید دستی (قدرتی) قرار ده و به من نسبت به آن که با من مجادله و ستیزه جوئی کند زبانی (گویا) عطا کن و مرا به آن کسی که با من
[صفحه ۱۸۷]
دشمنی ورزد پیروز گردان و در برابر کسی که درصدد فریب من باشد چارهای بخش و مرا بر آن که به من چیره شود توانائی ده و در برابر کسی که از من عیبجوئی کند تکذیبی و از کسی که مرا بترساند رهائی ده و به طاعت کسی که مرا به راه راست برد و به پیروی آن که مرا ارشاد کند توفیقم فرما.
(۳۸) اللهم صل علی محمد و اله، و سددنی لأن اعارض من غشنی بالنصح، و اجزی من هجرنی بالبر، و اثیب من حرمنی بالبذل، و اکافی من قطعنی بالصله، و اخالف من اغتابنی الی حسن الذکر، و ان اشکر الحسنه، و اغضی عن السیئه.
ترجمه: بارخدایا بر محمد و خاندانش درود بفرست و مرا توفیق ده به کسی که با من غش (نادرستی) کرده خیرخواهی نشان دهم و آن را که از من دوری گزیده به نیکی پاداش دهم و کسی را که مرا محروم ساخته به بخشش تلافی کنم و آن را که رشتهی ارتباطش را با من گسیخته با پیوستن مکافات نمایم و کسی را که غیبت مرا نموده به نیکی یاد کنم (و به طور کلی) نیکی را سپاسگزاری کنم و از بدی چشم پوشی نمایم.
(۳۹) اللهم صل علی محمد و اله، و حلنی بحلیه الصالحین، و البسنی زینه المتقین فی بسط العدل، و کظم الغیظ، و اطفآء النآئره، و ضم اهل الفرقه، و اصلاح ذات البین، و افشآء العارفه، و ستر العآئبه، و لین العریکه، و خفض الجناح، و حسن السیره، و سکون الریح، و طیب المخالقه، و السبق الی الفضیله، و ایثار التفضل، و ترک التغییر، و الافضال علی غیر المستحق، و القول بالحق و ان عز، و استقلال الخیر و ان کثر من قولی و
[صفحه ۱۸۸]
فعلی، و استکثار الشر و ان قل من قولی و فعلی و اکمل ذلک لی بدوام الطاعه، و لزوم الجماعه، و رفض اهل البدع و مستعمل الرأی المخترع.
ترجمه: بارالها بر محمد و آلش درود بفرست و مرا به زیور نیکان و شایستگان آراسته فرما و (جامهی) زینت پرهیزکاران را به من دربارهی رواج عدل و فرو بردن خشم و خاموش کردن آتش (کینه و نفاق) و گرد هم آوردن پراکندگان و اصلاح ذات البین و آشکار ساختن نیکی و پوشانیدن عیوب (مردم) و نرمخوئی و فروتنی و نیک رفتاری و وقار و خوش خلقی و سبقت گرفتن به سوی فضیلت و اختیار تفضل و ترک سرزنش (مردم) و ترک احسان و نیکی به غیر مستحق و گفتن حق اگر چه (حقگو) کم باشد و اندک شمردن نیکی در گفتار و کردارم اگر چه زیاد باشد و زیاد شمردن بدی در قول و فعلم اگر چه کم باشد بپوشان.
و این فضیلتها را برای من به دوام طاعت و ملازمت جماعت و ترک اهل بدعت و کسانی که رای تازه (در دین) به کار میبرند کامل گردان.
(۴۰) اللهم صل علی محمد و اله، و اجعل اوسع رزقک علی اذا کبرت، و اقوی قوتک فی اذا نصبت، و لا تبتلینی بالکسل عن عبادتک، و لا العمی عن سبیلک، و لا بالتعرض لخلاف محبتک، و لا مجامعه من تفرق عنک، و لا مفارقه من اجتمع الیک.
ترجمه: بار خدایا بر محمد و آلش درود بفرست و فراوانترین روزیت را به من هنگام پیری و برترین نیرو را موقع رنج و درماندگی قرار ده و مرا به سستی در بندگی و ندیدن (گمراه شدن) از راه تو و تقاضائی برخلاف دوستیت و الفت با کسی که از تو دوری گزیده و جدائی از آن که با توست مبتلا مکن.
[صفحه ۱۸۹]
(۴۱) اللهم اجعلنی اصول بک عند الضروره، و اسئلک عند الحاجه، و اتضرع الیک عند المسکنه، و لا تفتنی بالاستعانه بغیرک اذا اضطررت، و لا بالخضوع لسؤال غیرک اذا افتقرت، و لا بالتضرع الی من دونک اذا رهبت، فاستحق بذلک خذلانک و منعک و اعراضک، یا ارحم الراحمین.
ترجمه: خدایا مرا چنان قرار ده که هنگام اضطرار و سختی به نیروی تو (در برابر سختیها یا دشمنان) حمله آورم و موقع نیازمندی از تو حاجت خواهم و در فقر و پریشانی به سوی تو زاری کنم، و مرا به اینکه در فروماندگی از غیر تو کمک جویم و در فقر و نیازمندی از غیر تو با خضوع و فروتنی سئوال کنم و هنگام ترس به غیر تو تضرع نمایم؛ آزمایش مکن که در این صورت سزاوار خواری و محرومیت و روگردانیدن از جانب تو میشوم ای مهربانترین مهربانان.
(۴۲) اللهم اجعل ما یلقی الشیطان فی روعی من التمنی و التظنی و الحسد ذکرا لعظمتک، و تفکرا فی قدرتک، و تدبیرا علی عدوک، و ما اجری علی لسانی من لفظه فحش او هجر او شتم عرض او شهاده باطل او اغتیاب مؤمن غآئب او سب حاضر و ما اشبه ذلک نطقا بالحمد لک، و اغراقا فی الثنآء علیک، و ذهابا فی تمجیدک، و شکرا لنعمتک، و اعترافا باحسانک، و احصآء لمننک.
ترجمه: بار خدایا به جای آنچه شیطان از آرزوی (باطل) و گمان بد و رشگ (بر دیگران) به دل من میافکند یاد عظمت و اندیشه در قدرت تو و چاره سازی بر دشمنت را در دل من قرار ده و به جای آنچه از سخن زشت و بیهوده و دشنام به آبروی (کسی) یا شهادت نادرست یا غیبت مؤمنی غایب یا ناسزاگوئی
[صفحه ۱۹۰]
به (مؤمن) حاضر و مانند آن بر زبان من بگذرد (چنان کن که) سخن من سپاسگزاری تو و ستایش بسیار بر تو و کوشش در تمجید تو و شکر گذاری برای نعمت تو و اعتراف به احسان تو و شمردن نعمتهای تو باشد.
(۴۳) اللهم صل علی محمد و اله، و لا اظلمن و انت مطیق للدفع عنی، و لا اظلمن و انت القادر علی القبض منی، و لا اضلن و قد امکنتک هدایتی، و لا افتقرن و من عندک وسعی، و لا اطغین و من عندک وجدی.
اللهم الی مغفرتک وفدت، و الی عفوک قصدت، و الی تجاوزک اشتقت، و بفضلک و ثقت، و لیس عندی ما یوجب لی مغفرتک، و لا فی عملی ما استحق به عفوک، و ما لی بعد ان حکمت علی نفسی الا ضلک، فصل علی محمد و اله، و تفضل علی.
اللهم و انطقنی بالهدی، و الهمنی التقوی، و وفقنی للتی هی ازکی، و استعملنی بما هو ارضی.
اللهم اسلک بی الطریقه المثلی، و اجعلنی علی ملتک اموت و احیی.
ترجمه: بارالها بر محمد و خاندانش درود بفرست و (مگذار) بر من ستم شود در حالی که تو برای دفع آن توانائی و نه من (بر کسی) ستم نمایم که تو میتوانی مرا (از ستم کردن) بازداری، و گمراه نشوم که هدایت من بر تو آسان است و نیازمند نگردم که وسعت (روزی) من از توست و سرکشی نکنم که توانگری من از جانب توست.
بار خدایا به سوی مغفرت تو آمدم و آهنگ عفو تو نمودم و اشتیاق گذشت تو را دارم و به فضل و احسان تو اعتماد کردم (در حالی که) در نزد من چیزی که موجب مغفرت تو باشد نیست و نه در عمل من چیزی است که به وسیلهی
[صفحه ۱۹۱]
آن سزاوار عفو تو باشم، و برای من پس از اینکه (به تقصیر خود اعتراف نموده و) علیه خویش حکم کردم جز فضل و کرم تو (دستگیری) نیست پس بر محمد و آلش درود بفرست و بر من تفضل فرما.
خدایا (زبان) مرا به هدایت گویا فرما و تقوی را به دلم بیانداز و پاکترین روش را توفیقم ده و به آنچه مورد پسند توست وادارم کن. خدایا مرا به بهترین راه ببر و چنان کن که بر دین تو بمیرم و زنده شوم. (مسلمان بمیرم و در قیامت مسلمان محشور گردم).
(۴۴) اللهم صل علی محمد و اله، و متعنی بالاقتصاد، و اجعلنی من اهل السداد، و من ادله الرشاد، و من صالح العباد، و ارزقنی فوز المعاد، و سلامه المرصاد.
اللهم خذ لنفسک من نفسی ما یخلصها، و ابق لنفسی من نفسی ما یصلحها، فان نفسی هالکه او تعصمها.
اللهم انت عدتی ان حزنت، و انت منتجعی ان حرمت، و بک استغاثتی ان کرثت، و عندک مما فات خلف، و لما فسد صلاح، و فیما انکرت تغییر، فامنن علی قبل البلآء بالعافیه، و قبل الطلب بالجده، و قبل الضلال بالرشاد، و اکفنی مؤونه معره العباد، وهب لی امن یوم المعاد، و امنحنی حسن الارشاد.
ترجمه: بار خدایا بر محمد و خاندانش درود بفرست و مرا به اقتصاد و میانهروی (در امور زندگی و در کردار و گفتار) بهرهمند گردان و مرا از درستکاران و رهنمایان خیر و بندگان شایسته قرار ده، و رستگاری در قیامت و رهائی از کمینگاه (دوزخ) را نصیب من فرما.
[صفحه ۱۹۲]
خدایا از نفس من آنچه (اعمال شایسته) که موجب رهائی آن باشد برای خود بپذیر و برای من نیز آنچه نفس مرا اصلاح نماید باقی گذار زیرا نفس من به هلاکت افتد جز اینکه تو آن را نگهداری.
خدایا اگر اندوهگین شوم تو توشه و سامان منی و اگر (از همه جا) محروم گردم تو امیدگاه منی و اگر سخت غمناک شوم از تو فریادرسی خواهم و آنچه از دست رود عوضش نزد توست و هر چه تباه گردد اصلاحش در دست تست و آنچه تو را ناپسند آید دگرگونش کنی، پس بر من منت نه و پیش از رسیدن بلا، عافیت ده و پیش از تقاضا، توانگری بخش و پیش از گمراهی، هدایت فرما و مرا در برابر رنج عیبجوئی بندگان؛ کفایت کن و ایمنی روز بازگشت را به من بخش و نیکی ارشاد را به من عطاء فرما.
(۴۵) اللهم صل علی محمد و اله، و ادرأعنی بلطفک، و اغذنی بنعمتک، و اصلحنی بکرمک، و داونی بصنعک، و اظلنی فی ذراک، و جللنی رضاک، و وفقنی اذا اشتکلت علی الامور لأهداها، و اذا تشابهت الأعمال لأزکاها، و اذا تناقضت الملل لأرضاها.
ترجمه: بارالها بر محمد و خاندانش درود بفرست و به لطف خویش (هر گونه شر و حادثهای را) از من رفع کن و به نعمت خود مرا پرورش ده و به کرمت (حال) مرا به نیکی آور و به احسان خویش (دردهای جسمی و روحی) مرا مداوا کن و مرا در سایهی (رحمت) خود پناه ده و (جامهی) خشنودیت را به من بپوشان و چون کارها درهم و آشفته شوند مرا (به انجام) درستترین آنها توفیق ده و زمانی که کردارها همانند یکدیگر گردند مرا به پاکیزهترین آنها برگمار و چون مذاهب گوناگون و با هم متناقض باشند؛ مرا به آنچه مورد پسند توست رهنمائی فرما.
[صفحه ۱۹۳]
(۴۶) اللهم صل علی محمد و آله، و توجنی بالکفایه، و سمنی حسن الولایه، وهب لی صدق الهدایه، و لا تفتنی بالسعه، و امنحنی حسن الدعه، و لا تجعل عیشی کدا کدا، و لا ترد دعآئی علی ردا، فانی لا اجعل لک ضدا، و لا ادعو معک ندا.
ترجمه: خدایا بر محمد و آلش درود بفرست و با کفایت کردن (امور من) تاج (عزت و بینیازی از دیگران) بر سر من گذار و به من حسن ولایت ده (به من خوب کمک کن و یا ولایت مرا که دربارهی دیگران دارم مانند ولایت نسبت به اولاد و زیردستان و دیگران نیکو گردان) و مرا هدایت نیکو بخش (یا خود هدایت نیکو یابم یا دیگران را نیکو هدایت کنم) و با توانگری گمراه مساز و مرا آسایش نیکو عطاء فرما و زندگانیم را سخت و دشوار مکن و دعایم را به سویم باز مگردان زیرا من برای تو همتائی قرار نمیدهم و با تو مانندی را نخوانم.
(۴۷) اللهم صل علی محمد و اله، و امنعنی من السرف، و حصن رزقی من التلف، و وفر ملکتی بالبرکه فیه، و اصب بی سبیل الهدایه للبر فما انفق منه.
ترجمه: خدایا بر محمد و آلش درود بفرست و مرا از اسراف (زیاده روی در زندگی) بازدار و روزیم را از تلف شدن (در اثر حوادث) حفظ کن و دارائیم را در نتیجه برکت بخشیدن فراوان نما و بر آنچه از آن انفاق میکنم راه خیری پیش من آر.
(۴۸) اللهم صل علی محمد و اله، و اکفنی مؤونه الاکتساب، و ارزقنی من غیر احتساب، فلا اشتغل عن عبادتک بالطلب، و لا احتمل اصر
[صفحه ۱۹۴]
تبعات المکسب.
اللهم فاطلبنی بقدرتک ما اطلب، و اجرنی بعزتک مما ارهب.
ترجمه: بارالها بر محمد و خاندانش درود بفرست و مرا از رنج و مشقت کسب، آسوده کن و از جائی که گمان ندارم روزیم ده تا برای به دست آوردن آن از عبادت تو بازنمانم و بار گناه وبال کسب (نامشروع) را به دوش نکشم.
خدایا به قدرت و توانائی خود برای من بخواه آنچه را که من میخواهم و به عزتت از آنچه میترسم مرا در پناه خود گیر.
(۴۹) اللهم صل علی محمد و اله، و صن وجهی بالیسار، و لا تبتذل جاهی بالاقتار، فاسترزق اهل رزقک، و استعطی شرار خلقک، فافتتن بحمد من اعطانی، و ابتلی بذم من منعنی، و انت من دونهم ولی الاعطآء و المنع.
ترجمه: بارالها بر محمد و آلش درود بفرست و آبروی مرا به توانگری حفظ کن و عزتم را به تنگدستی بیارج منما که (مبادا) از روزی خواران تو طلب روزی کنم و از مردمان فرومایه و بدنهاد عطاء و بخشش خواهم (در این صورت) گرفتار سپاسگزاری آن که به من بخشیده؛ شوم و به نکوهش آن که از من دریغ داشته؛ مبتلا گردم در حالی که صاحب بخشش و دریغ (بنا به مصلحت مردمان) توئی نه آنان.
(۵۰) اللهم صل علی محمد و اله، و ارزقنی صحه فی عباده، و فراغا فی زهاده، و علما فی استعمال، و ورعا فی اجمال.
اللهم اختم بعفوک اجلی، و حقق فی رجآء رحمتک املی، و سهل الی
[صفحه ۱۹۵]
بلوغ رضاک سبلی، و حسن فی جمیع احوالی عملی.
ترجمه: بارالها بر محمد و خاندانش درود بفرست و مرا در عبادت تندرستی نصیبم کن و در زهد و بیاعتنائی به دنیا فراغ خاطر بخش و در عمل کردن (به احکام دین) دانشی عطاء کن و با داشتن روزی اندک پارسائی ده. خدایا عمر مرا به عفو و گذشت خود پایان ده و آرزوی مرا دربارهی امیدی که به رحمت تو دارم تحقق بخش و راههای مرا برای رسیدن به خشنودیت هموار گردان و کردارم را در جمیع احوال من (بیماری و تندرستی و فقر و توانگری و شادی و غمگینی و مانند اینها) نیکو فرما.
(۵۱) اللهم صل علی محمد و اله، و نبهنی لذکرک فی اوقات الغفله، و استعملنی بطاعتک فی ایام المهله، و انهج لی الی محبتک سبیلا سهله، اکمل لی بها خیر الدنیا و الاخره.
ترجمه: بارالها بر محمد و آلش درود بفرست و مرا در اوقات غفلت برای یاد خود آگاه گردان و در ایام مهلت (تا اجل نرسیده و در دنیا هستم) به طاعت خود گمار و برای من راه آسان و همواری به سوی محبت خود پیش آر و به وسیلهی آن خیر دنیا و آخرتم را کامل گردان.
(۵۲) اللهم صل علی محمد و اله، کافضل ما صلیت علی احد من خلقک قبله، و انت مصل علی احد بعده، و اتنا فی الدنیا حسنه، و فی الاخره حسنه، و قنی برحمتک عذاب النار.
ترجمه: بار خدایا بر محمد و آلش درود بفرست مانند بهترین درودی که پیش از او بر کسی از آفریدگان خود فرستادهای و یا بر کسی که بعد از او خواهی
[صفحه ۱۹۶]
فرستاد و ما را در دنیا و آخرت نیکی بخش و مرا به رحمتت از عذاب آتش (دوزخ) حفظ کن.
برگرفته از کتاب حضرت سجاد علیه السلام نوشته: فضل الله کمپانی

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *