آثار, احادیث احکامی

صحیفه ی سجادیه – جهاد

از مسائل دیگری که امام سجاد علیه السلام در دعاهایش بدان پرداخته و ارزش و اهمیت آن را به امت اسلامی نشان داده، مسألهی
است. حضرت در دعای بیست و هفتم برای سربازان و مرزداران کشور و همهی کسانی که به نحوی آنها را یاری و تجهیز « جهاد »
مینمودند، دعا کرده است. گرچه در آن زمان، آنان تحت حاکمیت طاغوت مرزبانی میکردند و بعضی از آنان از سرسختترین
دشمنان حضرت بودند و همواره در صدد به دست آوردن فرصتی بودند که حضرت را از پای در آورده و دودمانش را ریشهکن
کنند، اما چون مرزداری آنان در نهایت موجب حفظ کیان اسلام و مسلمین میشد، امام علیه السلام برایشان دعا کرده و ضمنا
هدایت و رستگاری آنها را نیز از خدای بزرگ خواسته است که این به معنای خروج از سلطهی حکومت طاغوتی و تشکیل
حکومت اسلامی است. حال به بخشهایی از این دعا توجه فرمایید: اللهم صل علی محمد و آله و حصن ثغور المسلمین بعزتک و
اید حماتها بقوتک و اسبغ عطایاهم من جدتک اللهم صل علی محمد و آله و کثر عدتهم و اشحذ اسلحتهم و احرس حوزتهم و
اظفارهم و اعضدهم بالنصر و اعنهم بالصبر و الطف فی المکر. اللهم افلل بذلک عدوهم و اقلم عنهم اظفارهم و فرق بینهم و بین
اسلحتهم و اخلع وثائق افئدتهم و باعد بینهم و بین ازودتهم و حیرهم فی سبلهم و ضللهم عن وجههم و اقطع عنهم العدد و انقص
منهم العدد و املأ افئدتهم الرعب… اللهم و قو بذلک محال اهل الاسلام، و حصن به دیارهم و ثمر به اموالهم… اللهم و امزج میاههم
بالوباء [ ۱۸۰ ] و اطعمتهم با لادواء وارم بلادهم بالخسوف و الح علیها بالقذوف و افرعها بالمحول… [صفحه ۹۰ ] اللهم و ایما غاز
غزاهم من اهل ملتک او مجاهد جاهدهم من اتباع سنتک لیکون دینک الاعلی و حزبک الاقوی و حظک الاوفی فلقه الیسر و هیی له
الامر و توله بالنجح و… اللهم و ایما مسلم خلف غازیا او مرابطا فی داره او… فاجر له مثل اجره… [ ۱۸۱ ]. خداوندا! بر محمد و
خاندانش رحمت فرست و مرزهای مسلمانان را به عزت خود استوار گردان، مرزبانان را به نیروی خود تقویت فرما، عطایای ایشان را
از فضل خود زیاد کن. بار الها! بر محمد و خاندانش درود فرست و عدهی ایشان را افزون فرما، اسلحههایشان را تیز و برا نما،
حوزهشان را حراست نما، نقاط حساس جبههشان را محکم کن، و گروهشان را آشنایی و پیوند ده و کارشان را به صورت
شایستهای رو به راه کن، آذوقهشان را برسان، مشکلاتشان را برطرف فرما، با یاری خود تقویتشان فرما، به وسیلهی صبر و پایداری
مددشان کن و راه چاره را به آنان بیاموز. پروردگارا! بدین وسیله، دشمنانشان را درهم شکن، چنگ و پنجهی دشمن را از ایشان
کوتاه کن، میان دشمن و اسلحهاش جدایی بیفکن، استواری و استحکام را از دل دشمن بردار، روحیهشان را ضعیف گردان، میان
آنان زاد و توشهشان فاصله بینداز، آنان را در راههایشان سرگردان گردان، از چیزی که به آن رو آوردهاند (قصد جنگ با مسلمین)
گمراهشان ساز، امدادهای خود را از آنان بگیر، از شمارشان کم کن، دلهایشان را از رعب و وحشت پر ساز، دستهایشان را باز
مگذار زبانهایشان را از گفتار فرو بند… خداوندا! بدین وسیله اهل اسلام را نیرومند، شهرهایشان را محفوظ، اموالشان را افزون و
خاطرشان را از جنگ با دشمن آسوده فرما… بار خدایا! آبهایشان را به وبا و خوراکشان را به بیماریها آلوده فرما، شهرهایشان را
واژگون و بلاهای پیاپی بر شهرهایشان برسان و آنها را به قحطی و خشکسالی گرفتار کن… بار الها! هر رزمندهای از اهل دین تو
(مسلمان) که با ایشان بجنگد یا هر مجاهدی از پیروان سنت و راه تو (مؤمنان) که با آنها جنگ نماید تا دین تو بلندتر و حزب
[صفحه ۹۱ ] تو تواناتر و بهرهی تو کاملتر گردد، پس (در هر گرفتاری) او را آسانی پیش آور و کار را برایش رو به راه ساز و
پیروزی را برایش عهدهدار شو… معبودا! هر مسلمانی که جنگجو یا مرزداری را در کار خانهاش جانشین شود، یا در نبودش
خانوادهی او را نگهداری کند یا او را با دارایی خود کمک نماید یا… پس او را سنگ به سنگ، مانند به مانند، برابر پاداش آن
مسلمان جنگجو و مرزدار، پاداش عطا فرما… امام سجاد علیه السلام، از یک سو به خاطر آن که نبرد و مرزبانی مسلمانان موجب
صفحه ۴۹ از ۱۲۶
حفظ و پاسداری از کیان اسلام میشود و خطر تهاجم دشمنان اسلام، که در صدد ریشهکن کردن اصل اسلام هستند، از بین
میرود، برای آنان دعا کرده و از خدا پیروزی آنها را بر سپاه کفر میطلبد. اما از سوی دیگر، به این دلیل که این مرزبانیها و
لشکرکشیها و جنگها به دستور حاکم و رهبر حقیقی جامعه نیست و نیروها، تحت فرمان حاکمان نالایق و ستمگر اموی، مأمور
انجام این کارها هستند، خود از شرکت در جهاد امتناع میورزد و بدین طریق موضع فقهی اهل بیت علیهم السلام را در مورد جهاد
و نبرد با مشرکان اعلام میدارد و بر سیاستها و موضع گیریهای حاکمان اموی در امر جهاد، مهر بطلان زده و پاسخی دندان
شکن در برابر اعتراض بعضی از افراد، مبنی بر عدم شرکت ایشان در این امر، ارائه میدهد. چنان که امام صادق علیه السلام
میفرماید: عباد بصری در راه مکه خدمت علی بن الحسین علیه السلام رسید و به او گفت: علی! جهاد در راه خدا و دشواریهای آن
را کنار نهادهای و به سوی حج و خوشیهای آن روی آوردهای؟ در حالی که خدا فرموده است: خداوند جان و مال مؤمنان را از
ایشان خرید تا برایشان بهشت باشد. آنان در راه خدا میجنگند، میکشند و کشته میشوند. وعدهای است که حقیقتا در تورات و
انجیل و قرآن به آن داده شده است. و چه کسی از خدا به عهد خود وفادارتر است؟ مژده باد شما را به این معامله که انجام دادید،
که آن رستگاری بزرگی است. [ ۱۸۲ ] تو آن جهاد و آن وعدهی خدا را ترک کرده و به حج آمدهای؟ امام علیه السلام در جواب او
فرمودند: دنبال آیه را نیز بخوان. [صفحه ۹۲ ] عباد بقیه آیه را خواند: توبه کنندگان، پرستندگان، ستایشگران، روزه داران، رکوع
.[ کنندگان، سجده کنندگان، امر کنندگان به معروف و بازدارندگان از منکر و حافظان حدود الهی و مژده بده به مؤمنان. [ ۱۸۳
چون عباد دنبالهی آیه را تمام کرد، امام علیه السلام در جوابش فرمود: هر گاه این گونه افرادی را که خداوند توصیف کرده است
.[ یافتی، در آن صورت جهاد همراه آنان برتر از حج خواهد بود. [ ۱۸۴
برگرفته از کتاب نقش امام سجاد علیه السلام در رهبری شیعه نوشته: محسن رنجبر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *