نقش تربیتی و ارشادی

عبادت و راز و نیاز امام سجاد علیه السلام

امام سجاد علیه السلام در امر عبادت و پیشانی ساییدن در محضر معبود خویش، از همگان پیشی گرفته بود، چندان که مورد سؤال و
حتی اعتراض خاندان و یاران خویش قرار میگرفت [ ۵۷۲ ]. حضرت همچون جد بزرگوارش امیرالمؤمنین علیه السلام، که پانصد
درخت نخل داشت و کنار هر یک دو رکعت نماز به جای میآورد، در شبانه روز هزار رکعت نماز به جا میآورد. کنیز وی در
هیچ شبی بستری برایش نگستردم و هیچ روزی خوراکی برایش فراهم نیاوردم [ ۵۷۳ ]. البته در این مورد آن چه » : وصفش گوید
بیشتر باید مورد توجه قرار گیرد، ایمان و یقین حضرت بود که همهی این اعمال را به خاطر آن انجام میداد؛ یعنی چون خدا را
.[ شایستهی عبادت میدانست، به عبادت او میپرداخت نه به خاطر ترس و بیم از او یا به خاطر طمع به بهشت و نعمتهای آن [ ۵۷۴
امام سجاد علیه السلام در هنگام ادای فریضهی نماز، چنان ترس و وحشتی سراسر وجودش را فرا میگرفت که تمام اعضای بدنش
میلرزید و چون وارد نماز میشد، چنان خشک و بیحرکت میایستاد که جز آن چه باد از لباسش تکان میداد دیگر حرکتی از او
.[ مشاهده نمیشد [ ۵۷۵ ] و طوری نماز به پای میداشت که گویی نماز وداع میخواند و آخرین نماز را به جای میآورد [ ۵۷۶
روزی حضرت در سجده بود، ناگاه خانه دچار حریق شد. اهل خانه فریاد برآوردند: آتش! فرزند رسول خدا! اما ایشان بدون توجه
به آن فریادها، نماز را به پایان رساند. وقتی از او پرسیدند: چه چیز شما را به خود سرگرم کرده بود که به آتش توجه نکردید؟
آتش بزرگ مرا به خود مشغول کرده بود [ ۵۷۷ ]. در روز عرفهای حضرت جمعی را دید که از مردم گدایی » : حضرت فرمود
وای بر [صفحه ۲۲۳ ] شما! آیا در چنین روزی از غیر خدا حاجت میطلبید؟ در حالی که امید میرود در این روز » : میکنند. فرمود
آن چه در رحم مادران باشد، سعادتمند شوند [ ۵۷۸ ]. امام علیه السلام نافلههایی را که در روز از او فوت میشد، در شب قضا
میکرد و میفرمود: فرزندانم! این نماز بر شما واجب نیست، ولی دوست دارم شما بر کار خیر عادت کنید و آن را ادامه دهید
در روز قیامت ندا میدهند که سید عابدان زمان خود، برخیزد. در آن وقت علی بن الحسین علیه السلام » : ۵۷۹ ]. زهری میگوید ]
شب داخل حجر اسماعیل شدم. علی بن الحسین علیه السلام » : برخواهد خاست [ ۵۸۰ ]. شیخ مفید از طاووس یمانی نقل میکند که
نیز وارد حجر شد و به نماز ایستاد، وقتی به سجده رفت، با خود گفتم مردی از بهترین اهل بیت علیهم السلام است، گوش کنم چه
میگوید. پس شنیدم که در سجده میفرمود: بندهی کوچک تو، نیازمند درگاه تو و گدای تو خواهندهی از تو در پیشگاه توست
این دعا را در هیچ اندوهی نخواندم، مگر آن که برطرف شد [ ۵۸۲ ]. این گزارشها، تنها گوشهی کوچکی » : ۵۸۱ ]. طاووس گوید ]
از عبادتها و نیایشهای امام سجاد علیه السلام بود که بازگو شد. بیشک هیچ قلمی یارای نوشتن، و هیچ زبانی توان توصیف
واقعی این ویژگی برجستهی حضرت را ندارد. گذشته از این مطلب که عبادتهای امام علیه السلام جنبهی فردی داشته و برای کسب
بالاترین درجات کمال، که خاصه امامان معصوم علیهم السلام میباشد، بوده است. اما ورای آن، امام سجاد علیه السلام اهداف
بزرگتری را تعقیب میکرد. بدون تردید، تأثیر چنین عبادتهایی را در جامعهای که هر روز سردمدارانش، مردم را به امور دنیای و
مادی و حیوانی فرامیخوانند، نمیتوان انکار کرد. امت اسلامی را با مشاهدهی این اعمال از اهل بیت علیهم السلام، که گل سرسبد
انسانهای روی کرهی خاکی هستند، به آنان اقتدا کرده و به صراط مستقیم حق [صفحه ۲۲۴ ] و حقیقت هدایت شده و به این باور
میرسیدند که پیشوا و رهبر واقعی امت اسلامی، باید شخصی چون امام زین العابدین علیه السلام باشد و آنان که اکنون در مصدر
کارند، جز حاکمان غاصب و ستمکار نیستند. از این رو، این عمل امام علیه السلام بستر مناسبی را برای مبارزه با حاکمان جبار اموی
فراهم میآورد.
برگرفته از کتاب نقش امام سجاد علیه السلام در رهبری شیعه نوشته: محسن رنجبر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *